Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam: Hướng tới tổ chức công đoàn hiện đại, tiên phong trong kỷ nguyên số

Khẳng định vai trò đại diện, chăm lo người lao động

Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV diễn ra với sự tham dự của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng nhiều đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các bộ, ban, ngành Trung ương.

Phát biểu khai mạc Đại hội, ông Nguyễn Anh Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết, nhiệm kỳ 2023-2026 diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước có nhiều biến động phức tạp, tác động trực tiếp đến việc làm, thu nhập, đời sống người lao động và hoạt động công đoàn.

Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự phối hợp của các cấp, các ngành và tinh thần chủ động, sáng tạo của đội ngũ cán bộ công đoàn, Công đoàn Việt Nam đã vượt qua khó khăn, đạt nhiều kết quả quan trọng trên các mặt công tác.

Trong đó, vai trò đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền lợi người lao động tiếp tục được khẳng định. Tỷ lệ doanh nghiệp có thỏa ước lao động tập thể đạt 80,42%, tăng 8,3% so với đầu nhiệm kỳ. Trong hơn hai năm qua, các cấp công đoàn đã dành trên 27,2 nghìn tỷ đồng để chăm lo đời sống, phúc lợi cho đoàn viên và người lao động.

Bên cạnh đó, hoạt động tư vấn pháp luật, hỗ trợ pháp lý, bảo đảm an toàn vệ sinh lao động được tăng cường. Công đoàn tích cực tham gia giải quyết các vụ tranh chấp lao động, ngừng việc tập thể, góp phần ổn định quan hệ lao động và bảo đảm quyền lợi người lao động.

Công tác tuyên truyền, giáo dục tiếp tục được đổi mới theo hướng ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số, góp phần nâng cao nhận thức chính trị, trách nhiệm công dân và củng cố niềm tin của đoàn viên đối với Đảng, Nhà nước và tổ chức Công đoàn.

Các phong trào thi đua yêu nước cũng ghi nhận nhiều kết quả nổi bật với hơn 380.000 sáng kiến được áp dụng vào thực tiễn, mang lại giá trị làm lợi trên 40 nghìn tỷ đồng cho doanh nghiệp và nền kinh tế.

Trong công tác xây dựng tổ chức, từ đầu năm 2024 đến tháng 5/2026, cả nước phát triển mới hơn 2,2 triệu đoàn viên, thành lập trên 15.000 công đoàn và nghiệp đoàn cơ sở. Đồng thời, các cấp công đoàn giới thiệu gần 100.000 đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp.

Xây dựng tổ chức công đoàn hiện đại, thích ứng chuyển đổi số

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, dự thảo Báo cáo của Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khóa XIII đã xác định mục tiêu tổng quát nhiệm kỳ 2026-2031 là tiếp tục phát triển đoàn viên, hoàn thiện mô hình tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động và thực hiện tốt vai trò đại diện, chăm lo, bảo vệ người lao động.

Công đoàn cũng sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người lao động đổi mới sáng tạo, tiên phong ứng dụng khoa học - công nghệ, xây dựng lực lượng sản xuất mới, nâng cao năng suất lao động, đóng góp vào mục tiêu phát triển đất nước giàu mạnh, phồn vinh và hạnh phúc.

Đại hội đề ra 10 nhóm chỉ tiêu cùng 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trong đó, tiếp tục nâng cao chất lượng tham gia xây dựng chính sách, pháp luật; đẩy mạnh đối thoại, thương lượng tập thể; từng bước hình thành đội ngũ luật sư công đoàn để bảo vệ tốt hơn quyền lợi người lao động.

Các cấp công đoàn sẽ phát huy vai trò tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế xã hội, đồng thời đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước gắn với đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Đặc biệt, Công đoàn Việt Nam dự kiến phát động phong trào thi đua “Lao động giỏi, Năng suất cao, Thu nhập tốt” gắn với cuộc vận động “3 tiết kiệm”, nhằm góp phần nâng cao năng suất lao động và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Cùng với đó, tổ chức công đoàn sẽ tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền theo hướng lấy người lao động làm trung tâm, tăng cường ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và mạng xã hội trong hoạt động tuyên truyền, vận động.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm khác là đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong quản lý đoàn viên và điều hành hoạt động công đoàn. Đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế, nâng cao vị thế của Công đoàn Việt Nam trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

“Công đoàn phải vững mạnh để làm cơ sở chính trị - xã hội vững chắc cho sự lãnh đạo của Đảng, phải hấp dẫn để tập hợp người lao động, phải sâu sát, hiệu quả để thực hiện tốt vai trò đại diện, bảo vệ quyền lợi người lao động; đồng thời phải tiên phong, sáng tạo để đồng hành cùng Chính phủ nâng cao năng suất lao động và sức cạnh tranh của nền kinh tế”, ông Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh.

Người lao động kiến nghị giảm giờ làm, tăng ngày nghỉ lễ

Tại phiên trọng thể, ông Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã trình bày báo cáo tổng hợp kiến nghị của người lao động và tổ chức Công đoàn gửi tới Đảng, Nhà nước.

Theo báo cáo, hàng vạn ý kiến với 60 nhóm vấn đề đã được tổng hợp, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của công nhân, viên chức, lao động trên cả nước.

Về xây dựng giai cấp công nhân, người lao động kiến nghị tiếp tục ban hành các chủ trương, chính sách nhằm xây dựng đội ngũ công nhân hiện đại, lớn mạnh, đẩy mạnh phát triển tổ chức đảng, công đoàn trong khu vực ngoài nhà nước.

Đối với chính sách lao động, nhiều ý kiến đề nghị sửa đổi toàn diện Bộ luật Lao động năm 2019 để phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh và sự phát triển của các mô hình việc làm mới.

Đáng chú ý, người lao động kiến nghị giảm thời giờ làm việc bình thường xuống còn 40-44 giờ mỗi tuần theo lộ trình phù hợp, cũng như xem xét tăng thêm hai ngày nghỉ dịp Quốc khánh, kéo dài kỳ nghỉ từ ngày 2 đến 5/9.

Ngoài ra, nhiều đề xuất tập trung vào việc chăm sóc sức khỏe thể chất, tinh thần cho người lao động; bổ sung các chính sách hỗ trợ đào tạo lại đối với lao động bị ảnh hưởng bởi chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; xây dựng chiến lược quốc gia phát triển lực lượng lao động trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

Về tiền lương và an sinh xã hội, người lao động kiến nghị tiếp tục cải cách chính sách tiền lương, từng bước hướng tới mục tiêu “lương đủ sống”, mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và tăng cường các giải pháp bình ổn giá các mặt hàng thiết yếu.

Liên quan đến nhà ở, các ý kiến đề nghị đẩy mạnh đầu tư nhà ở xã hội, thiết chế văn hóa, giáo dục, y tế tại các khu công nghiệp. Tạo điều kiện thuận lợi để công nhân tiếp cận nhà ở xã hội đúng đối tượng, đúng giá và có thêm các gói tín dụng ưu đãi dài hạn.

Người lao động cũng kiến nghị tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật lao động, đặc biệt là tình trạng nợ, trốn đóng bảo hiểm xã hội, vi phạm quy định về thời giờ làm việc và an toàn vệ sinh lao động.

Những kiến nghị được trình bày tại Đại hội không chỉ phản ánh nguyện vọng chính đáng của hàng triệu người lao động mà còn cho thấy kỳ vọng về một môi trường làm việc hiện đại, nhân văn và bền vững hơn trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Hà Chi