Theo Văn bản số 500/XNK-NH ngày 13/5/2026 của Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), GACC đã ban hành Thông báo số 27 năm 2026 hướng dẫn triển khai các nội dung liên quan đến “Quy định về quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài nhập khẩu vào Trung Quốc” (Lệnh 280).
Đây được xem là động thái siết chặt quản lý an toàn thực phẩm nhập khẩu của Trung Quốc trong bối cảnh nước này tăng cường kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phòng ngừa rủi ro đối với thực phẩm nhập khẩu.
Theo quy định mới, có tới 17/18 nhóm thực phẩm nhập khẩu vào Trung Quốc bắt buộc phải đăng ký doanh nghiệp theo hình thức có thư giới thiệu chính thức của cơ quan có thẩm quyền. Riêng trái cây đông lạnh hiện không thuộc diện này, trừ một số sản phẩm có yêu cầu riêng theo nghị định thư song phương.
Các nhóm hàng chịu quản lý gồm thịt và sản phẩm từ thịt, tổ yến, sản phẩm sữa, thủy sản, dầu thực vật, thực phẩm chức năng, thực phẩm dinh dưỡng, rau củ sấy khô, gạo, bột gia vị, các loại hạt và nhiều nhóm thực phẩm khác.
.jpg)
Hoạt động xuất nhập khẩu qua Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị (Lạng Sơn). Ảnh minh hoạ (nguồn TTXVN)
Đáng chú ý, phía Trung Quốc sẽ đánh giá hồ sơ đăng ký dựa trên nhiều tiêu chí như mức độ rủi ro an toàn thực phẩm, tỷ lệ lô hàng vi phạm, tiền sử phát sinh sự cố an toàn thực phẩm và mức độ phù hợp với thông lệ quản lý quốc tế.
Theo Cục Xuất nhập khẩu, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý cơ chế gia hạn mã đăng ký. Dù phần lớn nhóm sản phẩm được áp dụng gia hạn tự động, nhưng thịt và sản phẩm từ thịt, tổ yến và các sản phẩm từ tổ yến sẽ không được tự động gia hạn do được xếp vào nhóm rủi ro cao.
Ngoài ra, trong các trường hợp doanh nghiệp thay đổi địa điểm sản xuất, thay đổi người đại diện pháp luật hoặc thay đổi mã số đăng ký tại nước sở tại, mã đăng ký đã được GACC cấp có thể mất hiệu lực và doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục đăng ký lại.
Một điểm đáng chú ý khác là Trung Quốc tăng cường đánh giá rủi ro đối với từng nhóm sản phẩm cụ thể. Với tổ yến và sản phẩm từ tổ yến, doanh nghiệp phải kiểm soát chặt nitrit, nhôm và nguy cơ dịch bệnh. Đối với dầu thực vật là nguy cơ sinh vật gây hại, biến đổi gen, chỉ số axit và chỉ số peroxit.
Trong khi đó, nhóm gạo được cảnh báo về nguy cơ nhiễm sinh vật gây hại, tồn dư kim loại nặng như cadimi và yếu tố biến đổi gen. Rau củ sấy khô có nguy cơ vi phạm liên quan đến sulfur dioxide, phụ gia vượt ngưỡng và dư lượng kim loại nặng. Nhóm bột gia vị bị siết chặt kiểm tra các chỉ tiêu vi sinh như Salmonella, E.coli, ethylene oxide (ETO), chỉ số axit và nấm mốc.
Đối với sản phẩm sữa và thủy sản, phía Trung Quốc đặc biệt quan tâm đến nguy cơ lây lan dịch bệnh, dư lượng kháng sinh, thuốc bảo vệ thực vật, vi sinh vật gây bệnh và tính hợp lệ của chứng thư xuất khẩu.
Theo giới chuyên gia, việc Trung Quốc áp dụng Lệnh 280 cho thấy xu hướng ngày càng tăng các hàng rào kỹ thuật đối với thực phẩm nhập khẩu. Điều này buộc doanh nghiệp Việt Nam phải chuyển mạnh từ tư duy “xuất khẩu số lượng” sang “xuất khẩu theo tiêu chuẩn”.
Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu cho rằng các yêu cầu mới sẽ tạo áp lực lớn hơn về chi phí quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc và hoàn thiện hồ sơ pháp lý. Tuy nhiên, nếu đáp ứng tốt các quy định, đây cũng là cơ hội để nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị phần tại thị trường Trung Quốc – một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam.
Cục Xuất nhập khẩu khuyến cáo doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật các quy định mới của GACC; rà soát điều kiện sản xuất, chế biến, bảo quản; chuẩn hóa hồ sơ đăng ký và phối hợp chặt chẽ với cơ quan có thẩm quyền để tránh bị gián đoạn xuất khẩu sau ngày 1/6/2026.
Trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng siết chặt yêu cầu về chất lượng và an toàn thực phẩm, việc chủ động thích ứng với các quy định mới không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro khi thông quan mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng Việt trên thị trường quốc tế.
Minh Lý