Tại buổi làm việc, các đơn vị chức năng đã trình bày phương án và lộ trình nâng cấp cửa khẩu chính Chiềng Khương, tập trung vào việc hoàn thiện quy hoạch tổng thể phù hợp với thực tiễn hoạt động xuất nhập khẩu đang có xu hướng gia tăng. Nhiều ý kiến đã được đưa ra liên quan đến xây dựng hệ thống hạ tầng đồng bộ như mặt bằng, kho bãi, giao thông kết nối, công trình kiểm tra – kiểm soát, cũng như các yếu tố kỹ thuật, môi trường và nguồn nhân lực phục vụ vận hành cửa khẩu quốc tế trong tương lai.
Cửa khẩu Quốc tế Chiềng Khương (Sơn La, Việt Nam) thông thương với cửa khẩu Ban Dan (Bản Đán) thuộc huyện Muang Et, tỉnh Houaphanh (Hủa Phăn), Lào
Cửa khẩu chính Chiềng Khương khai trương hoạt động vào tháng 12/1999, được đổi tên từ Cửa khẩu Quốc gia Chiềng Khương thành Cửa khẩu chính Chiềng Khương theo Công văn 1477/VPCP ngày 24/2/2005 của Văn phòng Chính phủ. Cửa khẩu nằm cạnh quốc lộ 4G, đây là cửa khẩu có vị trí quan trọng trong giao thương giữa tỉnh Sơn La và các tỉnh Bắc Lào.
Trong thời gian qua, hoạt động xuất nhập khẩu qua cửa khẩu có nhiều chuyển biến tích cực, lượng phương tiện vận tải và hàng hóa giao thương tăng dần, nhất là mặt hàng nông sản, khoáng sản, vật liệu xây dựng… tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 đạt 8,27 triệu USD. Tuy nhiên, hạ tầng cửa khẩu chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế; bãi kiểm hóa nhỏ, không đủ chỗ cho phương tiện trong thời gian cao điểm; hệ thống giao thông kết nối xuống cấp, thiếu hệ thống kho lạnh, kho bảo quản…
Sau khi khảo sát thực địa, đồng chí Đặng Ngọc Hậu - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La yêu cầu các sở, ngành, chính quyền địa phương và lực lượng biên phòng khẩn trương rà soát toàn diện hạ tầng, các yếu tố liên quan đến quốc phòng – an ninh và công tác quản lý biên giới.
Đoàn khảo sát đẩy nhanh tiến độ nâng cấp cửa khẩu Chiềng Khương lên cửa khẩu quốc tế (Ảnh Baosonla)
Đây sẽ là cơ sở để hoàn thiện phương án quy hoạch mang tính khả thi cao, sát với điều kiện thực tế. Đồng thời, giao Bộ đội Biên phòng tỉnh chủ trì tích hợp các yêu cầu nghiệp vụ quản lý, bảo vệ biên giới, cập nhật các danh mục dự án liên quan đến đường biên, mốc giới vào quy hoạch tỉnh.
Đáng chú ý, việc không chỉ nhằm đảm bảo lộ trình nâng cấp cửa khẩu mà còn mở ra dư địa phát triển kinh tế biên giới trong giai đoạn tới. Thực tế cho thấy, việc sớm đưa cửa khẩu Chiềng Khương lên cấp quốc tế sẽ giúp gia tăng năng lực thông quan, rút ngắn thời gian lưu chuyển hàng hóa, qua đó giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp.
Ở góc độ thị trường, cửa khẩu quốc tế sẽ tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng quy mô xuất nhập khẩu, đặc biệt đối với các mặt hàng nông sản, hàng tiêu dùng và sản phẩm đặc trưng của khu vực Tây Bắc. Khi hạ tầng được nâng cấp đồng bộ, Chiềng Khương có thể trở thành điểm trung chuyển hàng hóa quan trọng, kết nối giao thương giữa Việt Nam với thị trường Lào và các nước trong khu vực, góp phần đa dạng hóa tuyến thương mại, giảm áp lực cho các cửa khẩu lớn phía Bắc.
Bên cạnh đó, việc đẩy nhanh tiến độ Đẩy nhanh tiến độ nâng cấp cửa khẩu Chiềng Khương còn có ý nghĩa trong thu hút đầu tư vào khu vực biên giới. Khi cửa khẩu được nâng cấp, các doanh nghiệp logistics, thương mại, dịch vụ sẽ có thêm động lực đầu tư kho bãi, trung tâm phân phối, dịch vụ hỗ trợ xuất nhập khẩu. Điều này không chỉ tạo thêm việc làm cho người lao động địa phương mà còn thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng thương mại – dịch vụ.
Từ góc độ phát triển bền vững, cửa khẩu quốc tế Chiềng Khương còn góp phần tăng cường quản lý nhà nước về biên giới, bảo đảm an ninh – quốc phòng, đồng thời nâng cao đời sống người dân khu vực biên giới thông qua các hoạt động giao thương, dịch vụ và du lịch cửa khẩu.
Việc hiện thực hóa mục tiêu nâng cấp cửa khẩu Chiềng Khương, nếu được triển khai đúng tiến độ, đây sẽ là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế biên mậu phát triển, góp phần đưa khu vực biên giới Tây Bắc trở thành điểm sáng mới trong mạng lưới giao thương khu vực.
Bùi Tuấn Anh