Cao Bằng: Đồng bộ các giải pháp thúc đẩy kinh tế biên mậu

Khai thác lợi thế cửa khẩu

Giai đoạn 2021–2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn Cao Bằng đạt hơn 4,46 tỷ USD; nguồn thu từ kinh tế cửa khẩu chiếm khoảng 46% tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh. Riêng năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu đạt gần 1,64 tỷ USD.

Trong 10 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa qua tỉnh đạt 1.455,5 triệu USD, bằng 83% chỉ tiêu HĐND tỉnh giao. Trong đó, xuất khẩu đạt 570,3 triệu USD; nhập khẩu đạt 162,7 triệu USD; hàng giám sát đạt 722,7 triệu USD.

Tuy nhiên, theo đánh giá của địa phương, chi phí vận tải còn cao; hạ tầng logistics và năng lực kiểm nghiệm nông sản chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu; nguồn hàng qua cửa khẩu vẫn phụ thuộc nhiều vào các địa phương khác. Vì vậy, Cao Bằng định hướng phát triển chế biến, dịch vụ và logistics gắn với năng lực sản xuất tại chỗ.

Cửa khẩu Quốc tế Tà Lùng

Định hướng phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông

Tại hội thảo, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa nhấn mạnh yêu cầu kết nối cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh với cửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh và hình thành tuyến kết nối cao tốc giữa Cao Bằng và Thái Nguyên. Về định hướng đầu tư cảng hàng không quốc tế Cao Bằng, ông cho biết cần nghiên cứu trên cơ sở đáp ứng các điều kiện về quy hoạch, pháp lý và hiệu quả đầu tư.

Theo người đứng đầu UBND tỉnh, phát triển hạ tầng cần gắn với nguồn hàng, dịch vụ và doanh nghiệp. Khi lựa chọn tuyến, các đơn vị vận tải cân nhắc chi phí, thời gian, tính ổn định và chất lượng phục vụ. Tỉnh đề nghị các địa phương, doanh nghiệp và nhà khoa học hai nước nghiên cứu các phương án kết nối có tính khả thi.

Trong năm 2026, Cao Bằng đã triển khai một số biện pháp tạo thuận lợi, gồm: vận hành hệ thống cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa tại địa phương từ ngày 28/5; kiểm định ô tô nhập khẩu tại cửa khẩu; thí điểm nền tảng cửa khẩu số ở Tà Lùng, Trà Lĩnh. Tỉnh cũng điều chỉnh giảm mức thu phí sử dụng hạ tầng cửa khẩu. Việc cấp giấy thông hành cho lái xe giao nhận hàng qua cửa khẩu từ ngày 1/9/2026 giúp doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 1 triệu đồng chi phí thuê lái xe trung chuyển cho mỗi xe.

Nhiều đề xuất từ chuyên gia

Tại phiên chuyên đề về logistics và thương mại điện tử xuyên biên giới, các tham luận tập trung vào hạ tầng, liên kết vùng, quản lý chuỗi cung ứng và ứng dụng công nghệ. Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hà, Trường Đại học FPT, Greenwich Việt Nam đề xuất mô hình truy xuất nguồn gốc hai chiều đối với nông sản giao thương qua cửa khẩu Cao Bằng. Tiến sĩ Đoàn Ngọc Ninh, Viện Kinh doanh Quốc tế và Logistics, Trường Đại học Thương mại trình bày nghiên cứu về chuỗi dịch vụ giá trị gia tăng tại khu vực cửa khẩu.

Ở góc độ tổ chức chuỗi cung ứng, PGS.TS Nguyễn Hoàng, Hiệu trưởng Trường Đại học Thương mại, đề nghị làm rõ khả năng rút ngắn thời gian, giảm chi phí giao dịch ở từng khâu, từ vận tải, bến bãi, kiểm tra chuyên ngành đến phối hợp dữ liệu. Ông cũng đặt vấn đề về sự tham gia và khả năng hưởng lợi của doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã, người lao động và cộng đồng vùng biên.

Từ thực tiễn và tham luận tại Hội thảo, tỉnh Cao Bằng xác định các nhiệm vụ tiếp theo gồm hoàn thiện kết nối giao thông, phát triển logistics, thu hút đầu tư, thúc đẩy sản xuất và chế biến hàng hóa tại chỗ, đồng thời mở rộng hợp tác với doanh nghiệp và địa phương Trung Quốc.  Những nghiên cứu, đề xuất và kinh nghiệm thực tiễn là cơ sở khoa học quan trọng để Cao Bằng nghiên cứu, vận dụng phù hợp với điều kiện địa phương, từng bước phát triển hệ thống logistics hiện đại, nâng cao hiệu quả hoạt động thương mại biên giới, mở rộng không gian hợp tác kinh tế xuyên biên giới và phát triển đồng bộ kinh tế biên mậu.

Phạm Chiên - Quang Anh