Bộ đội Biên phòng đưa pháp luật đến gần hơn với người dân vùng biên

Bám địa bàn, đưa pháp luật vào đời sống

Tại thôn Tả Kha, nơi có hơn 240 hộ dân, chủ yếu là đồng bào dân tộc Mông và Hán, đời sống còn nhiều khó khăn, công tác tuyên truyền pháp luật được triển khai gắn với quá trình gần dân, hiểu dân. Cán bộ, chiến sĩ Trạm Kiểm soát Biên phòng Phó Bảng, Đồn Biên phòng Phó Bảng duy trì phương châm "4 cùng": cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng dân tộc, qua đó tạo sự gắn kết với cộng đồng.

Thông qua những lần gặp gỡ, trao đổi thường xuyên, cán bộ biên phòng nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và những vấn đề người dân còn vướng mắc để lựa chọn nội dung tuyên truyền phù hợp. Hoạt động phổ biến pháp luật đồng thời được kết hợp với hỗ trợ phát triển kinh tế, giảm nghèo và hướng dẫn tiếp cận công nghệ số, giúp người dân nâng cao khả năng tự bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp.

Theo ông Hầu Mí Dình, Trưởng thôn Tả Kha, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Phó Bảng thường xuyên bám cơ sở, hỗ trợ đồng bào phát triển kinh tế, giảm nghèo gắn với bảo vệ an ninh biên giới. Những vấn đề phát sinh được trao đổi trực tiếp, phối hợp hòa giải và tháo gỡ kịp thời. Sự đồng hành này góp phần tăng cường đoàn kết trong các hộ dân giáp biên, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, giúp bà con yên tâm lao động, sản xuất.

Thực tế tại Tả Kha cho thấy, hiệu quả tuyên truyền được hình thành từ sự tin tưởng và gắn bó giữa cán bộ biên phòng với người dân. Khi gặp vấn đề chưa rõ, bà con chủ động tìm đến lực lượng biên phòng để trao đổi, tìm hiểu. Việc giải thích cụ thể từng quy định, gắn với những tình huống thực tế giúp pháp luật không còn là những nội dung xa lạ trong văn bản mà trở thành căn cứ để người dân điều chỉnh hành vi trong cuộc sống.

Tại xã Tùng Vài, Đồn Biên phòng Tùng Vài phối hợp với các lực lượng tổ chức tuyên truyền pháp luật tại chợ phiên và các thôn. Nội dung tập trung vào 3 văn kiện pháp lý về biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc; Luật Biên phòng Việt Nam; các quy định về quản lý, bảo vệ biên giới, quyền và nghĩa vụ của cư dân khu vực biên giới, cũng như trách nhiệm tham gia bảo vệ đường biên, mốc giới.

Trung tá Lê Đình Trọng, Chính trị viên Đồn Biên phòng Tùng Vài, cho biết phần lớn người dân trên địa bàn là đồng bào dân tộc thiểu số. Vì vậy, việc đưa kiến thức pháp luật đến tận thôn, bản có ý nghĩa thiết thực trong mở rộng khả năng tiếp cận thông tin, giúp bà con chủ động phòng ngừa vi phạm và phối hợp với lực lượng chức năng giữ gìn an ninh, trật tự. Khi hiểu rõ các quy định liên quan trực tiếp đến đời sống, người dân có điều kiện thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ và bảo vệ lợi ích hợp pháp của bản thân, gia đình.

Không chỉ tập trung vào các quy định về quản lý, bảo vệ biên giới, các đơn vị còn chú trọng phổ biến Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Đất đai, các quy định về phòng, chống mua bán người, xuất nhập cảnh trái phép, buôn lậu... Đây đều là những vấn đề gắn với sinh hoạt, sản xuất và hoạt động giao thương của cư dân khu vực biên giới. Việc lựa chọn nội dung sát thực tế giúp người dân nhận diện các hành vi vi phạm, hạn chế nguy cơ bị lợi dụng, đồng thời nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật trong cộng đồng.

Ở các xã Thàng Tín, Bản Máy, tuyên truyền lưu động được tổ chức tại thôn, bản và trong các phiên chợ, thu hút đông đảo người dân tham gia. Bên cạnh tiếng phổ thông, cán bộ biên phòng còn sử dụng tiếng dân tộc để giải thích nội dung, giúp những người chưa thành thạo tiếng phổ thông, nhất là người cao tuổi, dễ tiếp nhận thông tin.

Trung tá Mua Mí Cáy, cán bộ Ban Dân vận, Phòng Chính trị, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang, là người dân tộc Mông, trực tiếp sử dụng tiếng Mông để giải thích các thuật ngữ và quy định pháp luật. Việc truyền đạt bằng ngôn ngữ quen thuộc, gắn với những vấn đề người dân quan tâm giúp rút ngắn khoảng cách giữa văn bản pháp luật và đời sống. Qua đó, mỗi buổi tuyên truyền không chỉ cung cấp kiến thức mà còn tạo điều kiện trao đổi, giải đáp thắc mắc và giúp cán bộ biên phòng nắm bắt tình hình thực tế tại cơ sở.

Đa dạng hóa phương thức tuyên truyền, mở rộng khả năng tiếp cận pháp luật

Cùng với phương thức tuyên truyền trực tiếp, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang đang từng bước ứng dụng công nghệ số, mở rộng các kênh cung cấp thông tin pháp luật cho cư dân biên giới. Đây là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nhất là tại những địa bàn có địa hình phức tạp, dân cư phân tán và điều kiện tiếp cận thông tin còn hạn chế.

Tại Đồn Biên phòng Phó Bảng, công nghệ số được đưa vào hoạt động tuyên truyền, vận động người dân chấp hành pháp luật gắn với yêu cầu quản lý, bảo vệ địa bàn.

Thiếu tá Phùng Văn Mạnh, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Phó Bảng, cho biết những năm qua, đơn vị luôn quan tâm công tác tuyên truyền, vận động người dân chấp hành pháp luật. Bên cạnh các hình thức tuyên truyền tại cơ sở, đơn vị đã ứng dụng công nghệ số, bước đầu mang lại hiệu quả. Các mã QR được sử dụng để cung cấp thông tin về đường biên, cột mốc, đồng thời tích hợp kênh tiếp nhận thông tin tố giác tội phạm.

Cách làm này tạo điều kiện để người dân chủ động tra cứu thông tin, tìm hiểu những quy định liên quan đến địa bàn sinh sống và cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng khi phát hiện dấu hiệu vi phạm. Việc kết hợp giữa hướng dẫn trực tiếp và công cụ số không chỉ mở rộng khả năng tiếp cận pháp luật mà còn tăng cường sự tham gia của người dân trong quản lý, bảo vệ biên giới.

Theo số liệu của Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang, từ đầu năm 2026 đến nay, các đơn vị đã tổ chức 769 buổi tuyên truyền cho 17.316 lượt người nghe về các văn bản pháp lý liên quan đến bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia; phòng, chống tội phạm, xuất nhập cảnh trái phép, buôn lậu, gian lận thương mại, mua bán người, cháy nổ và cháy rừng.

Hoạt động tuyên truyền lưu động tại chợ phiên và thông qua chương trình "Tiếng loa Biên phòng" được triển khai với 48 buổi, tiếp cận 5.700 lượt người nghe. Ngoài ra, các đơn vị tổ chức 55 buổi tuyên truyền lồng ghép các đề án phổ biến, giáo dục pháp luật, thu hút 2.250 lượt người nghe.

Những con số này cho thấy công tác tuyên truyền pháp luật được triển khai với nhiều hình thức, mở rộng phạm vi tiếp cận đến các nhóm cư dân khác nhau. Thay vì chỉ tập trung tại hội trường hoặc các buổi sinh hoạt tập trung, thông tin được đưa đến chợ phiên, thôn, bản và các điểm sinh hoạt cộng đồng, phù hợp với điều kiện lao động, sinh hoạt của người dân.

Đối với thế hệ trẻ, chương trình "Tiết học biên cương" là một trong những hình thức giáo dục trực quan, giúp học sinh, đoàn viên, thanh niên tìm hiểu về đường biên, cột mốc, các văn bản pháp lý về biên giới quốc gia và Luật Biên phòng Việt Nam. Từ đầu năm 2026 đến nay, các đơn vị đã tổ chức 18 buổi với 1.550 lượt đoàn viên, thanh niên, giáo viên và học sinh tham gia.

Thông qua những nội dung gắn với địa bàn nơi mình sinh sống, thế hệ trẻ có thêm kiến thức về chủ quyền lãnh thổ, hiểu rõ trách nhiệm của công dân trong tham gia bảo vệ biên giới. Đây cũng là cách hình thành nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật từ sớm, tạo nền tảng xây dựng cộng đồng dân cư có trách nhiệm với địa bàn biên giới.

Không chỉ phối hợp với chính quyền và các lực lượng trong nước, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang còn tăng cường hoạt động phối hợp với lực lượng quản lý, bảo vệ biên giới Trung Quốc. Hai bên đã tổ chức 12 lượt đội tuyên truyền thực thi pháp luật cho cư dân biên giới, với hơn 120 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia.

Hoạt động này góp phần nâng cao nhận thức, vận động cư dân hai bên chấp hành các quy định liên quan đến biên giới, đồng thời tăng cường phối hợp trong quản lý địa bàn, phòng ngừa và hạn chế những hành vi vi phạm pháp luật.

Từ tuyên truyền trực tiếp tại thôn, bản, chợ phiên đến giải thích bằng tiếng dân tộc, ứng dụng mã QR và tổ chức các chương trình giáo dục cho thế hệ trẻ, mỗi hình thức đều có cách tiếp cận riêng nhưng cùng hướng đến mục tiêu đưa pháp luật trở thành một phần trong đời sống cộng đồng.

Đối với địa bàn biên giới, nơi hoạt động đi lại, giao thương và sinh kế của người dân gắn chặt với các quy định về quản lý biên giới, xuất nhập cảnh và an ninh trật tự, nâng cao nhận thức pháp luật còn có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa vi phạm, hạn chế các nguy cơ bị lợi dụng vào hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và các hành vi trái pháp luật.

Vai trò của người lính quân hàm xanh vì thế không chỉ dừng lại ở nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia mà còn thể hiện qua sự đồng hành với người dân trong phát triển kinh tế, ổn định đời sống và xây dựng cộng đồng tự giác chấp hành pháp luật. Khi mỗi người dân hiểu luật, tin luật và chủ động thực hiện đúng quy định, thế trận lòng dân nơi biên giới sẽ ngày càng được củng cố, tạo nền tảng cho địa bàn biên giới ổn định, an toàn và phát triển bền vững.

Lam Giang - Thanh Thuỷ