Theo đó, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đã ban hành Văn bản số 234/XNK-NH ngày 3/3/2026, đề nghị các hiệp hội ngành hàng tập trung phân tích ảnh hưởng của xung đột Trung Đông đối với chuỗi vận tải và giao thương quốc tế. Thực tế cho thấy, việc nhiều quốc gia đóng cửa không phận, cùng với việc một số hãng vận tải biển tạm dừng hoạt động hoặc buộc phải điều chỉnh tuyến hàng hải, đang tạo áp lực đáng kể lên chi phí logistics, thời gian giao hàng và tính ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, rủi ro gián đoạn nguồn nguyên liệu đầu vào, tăng chi phí vận chuyển và chậm tiến độ giao hàng có thể tác động trực tiếp tới năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, đặc biệt là các ngành phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu và vận tải đường biển.
Bộ Công Thương đề nghị các hiệp hội ngành hàng khẩn trương rà soát khó khăn, đề xuất giải pháp nhằm bảo đảm mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026. (Ảnh minh hoạ)
Nhằm chủ động ứng phó, bảo đảm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu theo Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 8/1/2026 của Chính phủ, Cục Xuất nhập khẩu đề nghị các hiệp hội ngành hàng khẩn trương rà soát, đánh giá cụ thể tác động của xung đột Trung Đông đối với từng lĩnh vực; xác định các khó khăn, vướng mắc có thể phát sinh trong ngắn và trung hạn. Trên cơ sở đó, các hiệp hội cần đề xuất giải pháp tháo gỡ, thúc đẩy xuất khẩu, đồng thời chủ động tìm kiếm, đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu thay thế khi cần thiết.
Các báo cáo đánh giá được đề nghị gửi về Cục Xuất nhập khẩu trước ngày 6/3 để cơ quan quản lý tổng hợp, nghiên cứu và kịp thời tham mưu các phương án hỗ trợ phù hợp cho doanh nghiệp và ngành hàng xuất khẩu trong bối cảnh thị trường quốc tế nhiều biến động.
Cục Xuất nhập khẩu cho biết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp nhằm theo dõi sát diễn biến thị trường, chủ động ứng phó với các cú sốc từ địa chính trị và thương mại toàn cầu, qua đó góp phần giữ vững ổn định hoạt động xuất nhập khẩu và chuỗi cung ứng của Việt Nam.
Trước đó, ngày 1/3, Cục Xuất nhập khẩu cũng đã có văn bản gửi các hiệp hội ngành hàng với những khuyến nghị nhằm giảm thiểu tác động từ xung đột giữa Mỹ và khu vực Trung Đông đối với hoạt động thương mại và logistics. Theo đó, Cục Xuất nhập khẩu đưa ra một số khuyến nghị cụ thể nhằm giúp doanh nghiệp chủ động ứng phó và giảm thiểu rủi ro. Cụ thể:
Thứ nhất, đa dạng nguồn cung ứng hàng hóa cũng như tìm kiếm các thị trường khác có nguồn cầu tương tự để lựa chọn phương án thay thế, giảm thiểu ảnh hưởng khi hoạt động xuất khẩu hàng hóa sang Israel, Iran và khu vực Trung Đông gặp khó khăn, lâu dài có phương án chủ động ứng phó với sự cố tương tự trong tương lai.
Thứ hai, khi đàm phán, ký kết các hợp đồng mua bán cần quan tâm và chú trọng tới hợp đồng (hoặc điều khoản) về logistics, vận chuyển, giao hàng và bảo hiểm nhằm bảo vệ doanh nghiệp trước rủi ro và tổn thất khi có sự cố, đảm bảo rằng các hợp đồng vận chuyển có điều khoản về tình huống bất khả kháng, bồi thường và phân chia chi phí khi hàng hóa gặp rủi ro, đồng thời, cần mua bảo hiểm đầy đủ cho hàng hóa để phòng ngừa rủi ro và giảm tổn thất khi phát sinh sự cố tại thị trường nhập khẩu.
Thứ ba, thường xuyên, chủ động phân tích, phối hợp trao đổi thông tin với các Bộ, ngành có liên quan về số liệu xuất nhập khẩu hàng hóa; tình hình biến động địa chính trị có ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh, xuất nhập khẩu và vận tải của doanh nghiệp Việt Nam; tình hình vận tải hàng hóa, giá cước, chi phí, phụ phí... nhằm kịp thời thống nhất phương án ứng phó đối với các tình huống tương tự trong tương lai.
Thứ tư, chủ động xây dựng kế hoạch phòng ngừa, thích ứng để giảm thiểu nguy cơ, rủi ro, tổn thất từ các sự cố trong thương mại, vận chuyển quốc tế và các vấn đề liên quan, chuẩn bị phương án phản ứng kịp thời để hạn chế ảnh hưởng đối với chuỗi cung ứng.
Thứ năm, thường xuyên trao đổi với các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan như Cục Xuất nhập khẩu, Cục Xúc tiến thương mại, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, các Thương vụ, Chi nhánh Thương vụ của Việt Nam tại nước ngoài để tìm kiếm những đơn hàng mới, thị trường mới có tiềm năng, từ đó có phương án thay thế hoặc ưu tiên khai thác, tận dụng tối đa các cơ hội.
Hồng Như