Văn phòng Chính phủ có văn bản số 421/TB-VPCP thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng tại cuộc họp về tình hình sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng.
Thông báo kết luận nêu rõ, công tác quản lý mã số vùng trồng, mã cơ sở đóng gói và hoạt động kiểm nghiệm sầu riêng phục vụ xuất khẩu trong thời gian qua đã được Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường quan tâm chỉ đạo theo hướng ngày càng chặt chẽ, bài bản về quy trình cấp mã số, rút ngắn thời gian cấp mã, mở rộng hệ thống các phòng kiểm nghiệm để tiệm cận và đáp ứng với yêu cầu của thị trường nhập khẩu.
Trước đó, Chính phủ đã kịp thời ban hành Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP ngày 31 tháng 7 năm 2026. Ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các Bộ, cơ quan, địa phương liên quan đã tổ chức triển khai thực hiện quyết liệt, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng.
Không mở rộng diện tích sầu riêng, tập trung nâng cao năng suất, chất lượng (Ảnh minh hoạ. VGP)
Xuất khẩu sang Trung Quốc cần đáp ứng yêu cầu ngày càng chặt chẽ
Trong hoạt động xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam, Trung Quốc là thị trường nhập khẩu được Chính phủ đặc biệt lưu ý trong các nhiệm vụ, giải pháp được giao cho các bộ, ngành. Vì vậy, việc đáp ứng các yêu cầu về mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, kiểm nghiệm, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng duy trì và phát triển hoạt động xuất khẩu sang thị trường này.
Theo kết luận của Phó Thủ tướng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao tiếp tục làm việc với Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) để đẩy nhanh tiến độ công nhận mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và phòng kiểm nghiệm; thống nhất quy trình kiểm tra thông quan đối với sản phẩm sầu riêng Việt Nam xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc, bảo đảm thông thoáng, thuận lợi.
Đây là điều kiện quan trọng để tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu sầu riêng qua các cửa khẩu biên giới, góp phần thúc đẩy thương mại biên giới Việt Nam - Trung Quốc.
Không mở rộng diện tích, tập trung nâng năng suất và chất lượng
Để góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, doanh nghiệp, phấn đấu đạt mục tiêu xuất khẩu của ngành sầu riêng và của ngành nông nghiệp năm 2026, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan triển khai các nhiệm vụ, giải pháp chung về tổ chức sản xuất; nâng cao chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc; phát triển hạ tầng sản xuất, bảo quản, chế biến và logistics; đa dạng hóa sản phẩm và thị trường.
Cụ thể, rà soát, tổ chức lại vùng nguyên liệu sầu riêng trên cơ sở đất đai, nguồn nước, khí hậu, hạ tầng và khả năng liên kết thị trường; hạn chế mở rộng tự phát tại khu vực không phù hợp về khí hậu, đất đai, nguồn nước, cơ sở hạ tầng.
Các bộ, cơ quan hướng dẫn người sản xuất thực hiện quy trình canh tác an toàn, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định và đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu.
Việc định hướng không mở rộng diện tích sầu riêng, thay vào đó tập trung nâng năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất, có ý nghĩa trong việc chuyển trọng tâm phát triển từ mở rộng quy mô sang nâng cao giá trị ngành hàng.
Khi vùng nguyên liệu được rà soát dựa trên điều kiện đất đai, nguồn nước, khí hậu, hạ tầng và khả năng liên kết thị trường, hoạt động sản xuất có cơ sở được tổ chức phù hợp hơn với yêu cầu tiêu thụ. Việc gắn vùng sản xuất với sơ chế, chế biến, bảo quản, logistics và xuất khẩu cũng tạo điều kiện hạn chế tình trạng sản xuất tách rời thị trường.
Đối với thị trường trong nước, việc nâng cao chất lượng, an toàn thực phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc giúp tăng khả năng tiêu thụ sản phẩm thông qua các kênh phân phối chính thức. Đối với thị trường xuất khẩu, đây là những điều kiện quan trọng để sản phẩm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các nước nhập khẩu.
Đặc biệt, đối với hoạt động thương mại biên giới, việc tổ chức vùng nguyên liệu, mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và truy xuất nguồn gốc theo yêu cầu của thị trường sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch của dòng hàng hóa khi xuất khẩu qua cửa khẩu. Điều này có ý nghĩa đối với việc thúc đẩy xuất khẩu chính ngạch, trong đó có xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc - nước có chung đường biên giới và là thị trường được các cơ quan chức năng tiếp tục đàm phán, phối hợp để tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu sầu riêng Việt Nam.
Một trong những yêu cầu đáng chú ý trong kết luận của Phó Thủ tướng là tiếp tục đàm phán mở rộng thị trường xuất khẩu và tăng thị phần ở các thị trường tiềm năng.
Việt Nam tiếp tục đàm phán mở rộng thị trường xuất khẩu và tăng thị phần ở các thị trường tiềm năng; mở rộng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh sang Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Canada, Hàn Quốc, Úc...; đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thương mại tại các thị trường như Anh, Pháp, Hà Lan, UAE.
Theo đó, việc mở rộng thị trường cần được thực hiện song song với nâng cao chất lượng, kiểm soát an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật của từng thị trường nhập khẩu.”
Tháo gỡ vướng mắc về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và kiểm nghiệm
Phó Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP; kịp thời hỗ trợ, hướng dẫn các địa phương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, triển khai cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ cập nhật đồng bộ, kết nối liên thông với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc quốc gia do Bộ Khoa học và Công nghệ vận hành.
Đồng thời, nâng cao năng lực, số lượng cơ sở kiểm nghiệm nông sản bảo đảm phù hợp với yêu cầu của Trung Quốc và các nước nhập khẩu, tăng cường phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện tại địa phương trong việc cấp phép đăng ký lĩnh vực hoạt động kiểm nghiệm.
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao chỉ đạo các Trung tâm kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng (Quatest 1, Quatest 2, Quatest 3) và các phòng kiểm nghiệm chuyên ngành trực thuộc khẩn trương khôi phục năng lực, hồ sơ pháp lý phòng kiểm nghiệm, hoàn thiện hồ sơ đăng ký kiểm nghiệm sầu riêng xuất khẩu sang Trung Quốc trong tháng 8 năm 2026 để gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, đề nghị phía Trung Quốc xem xét, công nhận.
Chủ động điều tiết hàng hóa, hạn chế quá tải tại cửa khẩu
Phó Thủ tướng giao Bộ Công Thương chỉ đạo các cơ quan thương vụ Việt Nam ở nước ngoài chủ động nắm bắt, cập nhật kịp thời các chính sách thương mại, rào cản kỹ thuật và yêu cầu thị trường của nước nhập khẩu.
Tăng cường thông tin, cảnh báo sớm và hướng dẫn doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, kiểm nghiệm, tổ chức điều tiết tiến độ giao hàng phù hợp nhằm hạn chế tình trạng tập trung hàng hóa, gây quá tải cho hệ thống kiểm nghiệm và cửa khẩu xuất khẩu.
Đối với hoạt động xuất khẩu sầu riêng qua biên giới, yêu cầu này có ý nghĩa trực tiếp trong việc nâng cao tính chủ động của doanh nghiệp và địa phương.
Việc chủ động điều tiết hàng hoá cũng góp phần hạn chế tình trạng hàng hóa tập trung vào cùng thời điểm, giảm áp lực cho hệ thống kiểm nghiệm và cửa khẩu xuất khẩu. Qua đó, các giải pháp về tổ chức sản xuất, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc, logistics và đa dạng hóa thị trường sẽ góp phần nâng cao khả năng tiêu thụ sầu riêng trong nước, đồng thời tạo nền tảng để mở rộng xuất khẩu.
Trung Phú