Từ những mô hình nghĩa tình...
Nhìn lại giai đoạn 10 năm (2015 - 2025), Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Lạng Sơn đã triển khai sâu rộng 21 mô hình, chương trình, phong trào tham gia phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội ở khu vực biên giới với tổng kinh phí tổ chức thực hiện vượt con số 110 tỷ đồng. Đây không đơn thuần là những dự án an sinh xã hội, mà là hơi ấm, là luồng sinh khí mới len lỏi vào từng nếp nhà, mảnh vườn nơi dốc núi.
Nhiều chương trình mang đậm dấu ấn nhân văn đã ghi dấu ấn sâu sắc trong lòng nhân dân như: “Bộ đội Biên phòng chung sức xây dựng nông thôn mới”, “Mái ấm và bò giống cho người nghèo nơi biên giới”, “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, “Áo ấm mùa đông biên giới”, hay “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”... Mỗi mùa đông xua tan cái lạnh vùng cao, mỗi ngôi nhà đại đoàn kết được dựng lên, hay mỗi con bò giống trao tay là một gia đình nghèo có thêm điểm tựa để vươn lên.
Không dừng lại ở việc hỗ trợ vật chất, sức mạnh giáo dục và y tế cũng được những chiến sĩ biên phòng thắp sáng. Thông qua chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”, 113 em học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn đã được các đơn vị Bộ đội Biên phòng Lạng Sơn nhận hỗ trợ và nuôi dưỡng với tổng kinh phí hơn 5,6 tỷ đồng. Trên bục giảng, mô hình “Tiết học biên cương” với 535 buổi học thu hút hơn 15.300 lượt giáo viên và học sinh tham gia đã bồi đắp lòng yêu nước và ý thức chủ quyền cho thế hệ trẻ từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Nơi thôn bản xa xôi, hình ảnh “Người thầy thuốc quân hàm xanh” đã trở nên quen thuộc. Lực lượng quân y biên phòng đã khám chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho hơn 33.600 lượt, tiêm chủng phòng bệnh cho trên 33.700 lượt trẻ em và phụ nữ mang thai, với tổng trị giá hoạt động vượt 15 tỷ đồng. Sự tận tụy đó đã thắt chặt thêm sợi dây gắn kết giữa ý Đảng, lòng dân và tình quân dân. Chính từ những cách làm sáng tạo, kết hợp thực tiễn địa bàn, cuộc sống của đồng bào các dân tộc thiểu số vùng biên đã đổi thay rõ rệt. Tỷ lệ hộ nghèo ở khu vực biên giới tỉnh Lạng Sơn đã giảm sâu một cách ấn tượng từ 11,5% (năm 2015) xuống chỉ còn 1,97% (năm 2025).
... đến những "hàng rào xanh" và ngọn đèn thắp sáng đường biên
Sức sáng tạo của người lính biên phòng Lạng Sơn còn thể hiện ở việc biến nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới thành các hành động thiết thực, gắn liền với sinh kế lâu dài của người dân.
Tại Đồn Biên phòng Ba Sơn, mô hình “Lũy tre biên giới” là một minh chứng sinh động. Đơn vị đã phối hợp cùng cấp ủy, chính quyền địa phương và nhân dân trồng được trên 12.800 cây tre giống (trị giá hơn 300 triệu đồng), phủ xanh chiều dài hơn 8 km dọc tuyến biên giới. Trong những tháng đầu năm 2026, lực lượng tiếp tục phối hợp với các tổ chức đoàn thanh niên nhân rộng mô hình, trồng thêm gần 1.000 cây tre dọc theo đường tuần tra từ mốc 1188 đến mốc 1189 tại các thôn Nà Xia, Tân Cương (xã Ba Sơn).
Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ba Sơn, Tỉnh đoàn Lạng Sơn và Đoàn Thanh niên xã Ba Sơn triển khai chương trình “Lỹ tre biên giới Việt” năm 2026.
Cây tre không chỉ mang ý nghĩa xây dựng “hàng rào xanh” bảo vệ chủ quyền lãnh thổ mà còn mang lại lợi ích kinh tế thực chất. Giống tre Bát Độ sau thời gian chăm sóc đợt đầu đã cho thu hoạch măng với năng suất bình quân 20 - 25 kg măng tươi/gốc, ước tính tổng sản lượng đạt trên 250 tấn mỗi năm. Từ cách làm này, đồn Ba Sơn đã bàn giao đoạn biên giới dài hơn 41,5 km cùng 57 cột mốc cho 6 tập thể và 158 hộ gia đình phối hợp quản lý. Người dân trở thành “lực lượng tại chỗ”, thường xuyên bám địa bàn và cung cấp nhiều nguồn tin giá trị cho lực lượng biên phòng.
Đồn Biên phòng Bắc Xa đi đầu với mô hình “Thông tin biên cương số”; Đồn Biên phòng Chi Lăng sáng tạo với “Thắp sáng đường tuần tra biên giới”. Tại Đồn Biên phòng Chi Ma, tinh thần “Đồn là nhà, biên giới là quê hương” được hiện thực hóa qua 350 ngày công giúp dân xóa nhà tạm, 5 ngôi nhà mái ấm biên cương dựng mới và 38 cột đèn năng lượng mặt trời thắp sáng các tuyến đường thôn Chi Ma, Bản Thín.
"Lá chắn thép" giữ vững an ninh, đảm bảo minh bạch hoạt động thương mại biên giới
Song hành cùng nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu của BĐBP Lạng Sơn vẫn là giữ vững chủ quyền lãnh thổ, đấu tranh không khoan nhượng với các loại tội phạm, bảo vệ sự bình yên cho nhân dân và đảm minh bạch cho dòng chảy thương mại biên giới.
Trên tuyến đường tuần tra, tinh thần bền bỉ của người lính được thể hiện qua từng bước chân. Tiêu biểu như tại Đồn Biên phòng Chi Ma, trong năm vừa qua, đơn vị đã tổ chức tuần tra khép kín tới 36 lần với hơn 500 lượt cán bộ, chiến sĩ và dân quân tham gia, đạt 225% so với chỉ tiêu đề ra. Sự hiện diện thường xuyên của các lực lượng đã kiểm soát chặt chẽ địa bàn, giữ vững từng tấc đất thiêng liêng.
Trước những phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi của các loại tội phạm xuyên biên giới, lực lượng BĐBP Lạng Sơn luôn chủ động, sắc bén trong công tác nghiệp vụ. Ngay trong những tháng đầu năm, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh đã đấu tranh thành công 8 chuyên án (6 chuyên án về xuất, nhập cảnh trái phép, 2 chuyên án buôn lậu), bắt giữ 14 đối tượng, thu giữ hàng trăm kilôgam pháo nổ, vượt 60% chỉ tiêu chuyên án được giao trong năm.
Trên các mặt trận chống buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển hàng cấm, các đồn biên phòng luôn duy trì trạng thái chiến đấu cao độ. Tại địa bàn Chi Ma, hàng chục vụ vi phạm hành chính đã bị xử lý, thu giữ hàng tấn thực phẩm đông lạnh và hàng chục ngàn con giống nhập lậu. Tại địa bàn Ba Sơn, các tổ công tác phối hợp liên tục phát hiện, ngăn chặn kịp thời các vụ vận chuyển trái phép hàng trăm kilôgam thực phẩm không rõ nguồn gốc hay hàng ngàn con gia cầm giống qua các lối mở, đường mòn khu vực mốc 1206, thôn Pò Mã.
Lực lượng biên phòng bắt giữ và xử lý các vụ vận chuyển gia cầm, thực phẩm không rõ nguồn gốc trong tháng 8 năm 2026.
Sự quyết liệt, không quản ngại khó khăn nguy hiểm của cán bộ, chiến sĩ đã biến vùng biên giới Lạng Sơn thành một “lá chắn thép” vững chắc, vừa đảm bảo an ninh trật tự, vừa tạo môi trường thuận lợi cho các hoạt động giao thương, xuất nhập khẩu diễn ra an toàn, thông thoáng.
Nhìn lại chặng đường đã qua, những con số ấn tượng về kinh tế biên mậu, những tấn măng thu hoạch từ "Lũy tre biên giới", hay những chuyên án phá thành công không chỉ đơn thuần là thành tích báo cáo. Đó là mồ hôi, là công sức, là sự hy sinh thầm lặng của hàng ngàn cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng Lạng Sơn qua nhiều thế hệ.
Bằng việc lấy người dân làm trung tâm, dựa vào sức dân và vì lợi ích của nhân dân, Bộ đội Biên phòng Lạng Sơn đã xây dựng nên một "thế trận lòng dân" vững chắc. Mỗi người dân biên giới giờ đây không chỉ là người thụ hưởng các chính sách phát triển mà đã trở thành một "cột mốc sống", cùng với những người lính mang quân hàm xanh canh giữ bình yên cho dải đất biên cương phía Bắc của Tổ quốc. Hành trình ấy vẫn đang tiếp diễn, kéo dài và nở hoa, mang lại sức sống mới bền vững cho vùng đất Lạng Sơn hôm nay và mai sau.
Giang Nam