Tăng cường kiểm soát tại cửa khẩu Lào Cai, bảo đảm thương mại biên giới minh bạch

Theo đó, thực hiện nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, trong tháng 7 và đầu tháng 8/2026, Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai (Chi cục Hải quan khu vực VII) đã chủ động tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện nhiều vụ việc vi phạm.

Liên tiếp phát hiện hàng hóa không khai báo, thực phẩm không rõ nguồn gốc

Đối với hàng hóa vận chuyển qua đường kiểm tra hành lý hành khách nhập cảnh, ngày 24/7/2026, Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai lập biên bản đối với bà Lê Thu Huế, sinh năm 1971, cư trú tại tỉnh Lào Cai, về hành vi vận chuyển 13 điện thoại di động không có chứng từ hợp pháp, gồm 3 điện thoại iPhone và 10 điện thoại Oppo.

Ngày 29/7/2026, tại khu vực kiểm tra hành lý nhập cảnh thuộc Trung tâm quản lý cửa khẩu quốc tế Lào Cai, lực lượng Hải quan tiếp tục phát hiện ông Nguyễn Khương Duy, sinh năm 1996, cư trú tại tỉnh Hà Tĩnh, vận chuyển 3 máy tính bảng Lenovo và 2 điện thoại iPhone không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc.

Đến ngày 30/7/2026, cũng tại khu vực này, đơn vị phát hiện bà Nguyễn Thị Hà, sinh năm 1997, cư trú tại tỉnh Phú Thọ, mang theo 12 điện thoại iPhone có xuất xứ nước ngoài nhưng không khai báo hải quan.

Qua 3 vụ việc liên tiếp trong vòng một tuần, lực lượng Hải quan đã tạm giữ 27 điện thoại di động, gồm 17 điện thoại iPhone, 10 điện thoại Oppo và 3 máy tính bảng Lenovo.

Phương thức vi phạm chủ yếu là lợi dụng hoạt động nhập cảnh qua đường bộ để mang hàng hóa từ nước ngoài vào Việt Nam nhưng không khai báo hải quan hoặc không xuất trình được hóa đơn, chứng từ hợp pháp.

Cùng với kiểm soát hành lý hành khách nhập cảnh, Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai tăng cường tuần tra, giám sát địa bàn và phát hiện nhiều lô thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ được tập kết tại khu vực cửa khẩu.

Gần đây, ngày 1/8/2026, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giám sát, kiểm soát địa bàn, tổ công tác thuộc Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai phát hiện 330 kg thực phẩm đông lạnh bị vứt bỏ rải rác tại khu vực cửa khẩu, gồm 130 kg lạp xưởng, 110 kg xúc xích và 90 kg thịt xiên.

Toàn bộ số hàng đã bị rã đông, không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ và không có tổ chức, cá nhân nào nhận là chủ sở hữu.

Trước đó, ngày 13/7/2026, tại khu vực kiểm tra hành lý thuộc Trung tâm quản lý cửa khẩu, đơn vị phát hiện, lập biên bản tạm giữ 356 kg thực phẩm các loại, gồm 170 kg lạp xưởng đông lạnh, 100 kg xúc xích đông lạnh, 20 kg tôm hùm đất đông lạnh và 66 kg xúc xích ăn liền đóng gói.

Tại thời điểm kiểm tra, các mặt hàng đông lạnh đều đã bị rã đông, không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp và không xác định được chủ sở hữu.

Theo lực lượng chức năng, thủ đoạn chung là chia nhỏ, xé lẻ hàng hóa từ phía Trung Quốc, vận chuyển trái phép qua đường bộ, sau đó tập kết hoặc vứt bỏ rải rác tại khu vực cửa khẩu nhằm trốn tránh sự kiểm soát trước khi đưa vào nội địa tiêu thụ.

Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai đã lập hồ sơ, niêm phong và tạm giữ toàn bộ hàng hóa, tang vật liên quan để tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định của pháp luật. Đồng thời, đơn vị tiếp tục tăng cường giám sát địa bàn, kiểm soát hành lý hành khách nhập cảnh, chủ động phát hiện và ngăn chặn hàng hóa không rõ nguồn gốc, không bảo đảm an toàn thực phẩm trước khi được đưa vào thị trường nội địa tiêu thụ

Tăng kiểm soát để bảo đảm môi trường thương mại biên giới lành mạnh

Việc liên tiếp phát hiện hàng hóa không khai báo, không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp và thực phẩm không rõ nguồn gốc tại khu vực cửa khẩu quốc tế Lào Cai cho thấy hoạt động kiểm soát hàng hóa qua biên giới vẫn cần được duy trì thường xuyên, nhất là đối với các mặt hàng có nguy cơ cao.

Đối với hoạt động thương mại biên giới, việc ngăn chặn hàng hóa vận chuyển trái phép có ý nghĩa không chỉ ở góc độ chống buôn lậu mà còn góp phần bảo đảm môi trường kinh doanh công bằng cho các doanh nghiệp, hộ kinh doanh chấp hành đúng quy định. Hàng hóa không khai báo, không chứng minh được nguồn gốc có thể tạo ra lợi thế bất hợp pháp về chi phí, gây sức ép cạnh tranh đối với hàng hóa được nhập khẩu, lưu thông hợp pháp.

Đặc biệt, đối với thực phẩm không rõ nguồn gốc, việc ngăn chặn từ khu vực cửa khẩu còn góp phần bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, hạn chế nguy cơ hàng hóa không bảo đảm chất lượng xâm nhập thị trường nội địa. Đồng thời, kiểm soát chặt chẽ cũng giúp nâng cao tính minh bạch, truy xuất nguồn gốc của hàng hóa trong chuỗi cung ứng thương mại biên giới.

Ở chiều ngược lại, công tác kiểm tra, kiểm soát cần được thực hiện theo hướng tập trung vào các tuyến, địa bàn, đối tượng và mặt hàng có nguy cơ cao, bảo đảm vừa đấu tranh hiệu quả với buôn lậu, gian lận thương mại, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh hợp pháp. Đây là yếu tố quan trọng để duy trì thông thoáng tại các cửa khẩu, thúc đẩy giao thương hợp pháp giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Việc tăng cường kiểm soát tại cửa khẩu, kết hợp với tạo thuận lợi cho dòng hàng hóa hợp pháp, sẽ góp phần xây dựng môi trường thương mại biên giới an toàn, minh bạch, bình đẳng, qua đó hỗ trợ hoạt động giao thương chính ngạch phát triển bền vững.

Bùi Tuấn Anh